Bijscholing weerstand
WeerstandVerminderen van WEERSTAND in het water.
* DOCUMENTEN Downloaden: Om de documenten te kunnen downloaden dient met in te loggen op deze site (zie 'Login Form' in het midden van deze pagina) met de gebruikersnaam en wachtwoord die op de bijscholing zijn medegedeeld en vervolgens klikt u rechtsboven op 'Downloads'.
Wij hebben in Nederland vaak veel meer kennis in huis dan wij zelf denken. Neem het fenomeen weerstand, iets waar wij als zwemtrain(st)ers dagelijks mee te maken hebben en waar onze pupillen aan den lijve ondervinden wat weerstand tijdens de trainingen en in de wedstrijden betekent. Wat weten wij als trainers van weerstanden, wat weten wij van rijving en hoe integreren wij deze kennis in onze trainingen.
Voor deze uitdagende bijscholing zijn de volgende inleid(st)ers benaderd:
- Ir. Wieger Mensonides
- Prof. Dr. John Videler
- .Drs. Karen Mathys
Het programma is opgedeeld in twee grote hoofdmoten.
De morgen is gereserveerd voor de theorie waarin twee internationaal zeer bekende wetenschappers (Mensonides en Videler), ieder op hun eigen wijze de deelne(e)m(st)ers aan de hand zullen nemen om de theorieën over (water)weerstand en haar praktische toepassingen op een begrijpelijke wijze uiteen zullen zetten en om de geheimen daarvan te ontsluieren.
Twee sessies van een uur, met daaraan telkens gekoppeld een gelegenheid tot het stellen van vragen (15 minuten).
De middagsessies zijn gereserveerd voor de praktijk. In de eerste sessie laten wij de jeugd (Matthijs) aan het woord, een talentvolle jonge trainster zal u meenemen naar haar trainingen, vertellen en laten zien hoe zij omgaat met dit fenomeen, wat zij onder weerstand verstaat, welke hulpmiddelen zij gebruikt en hoe ze dat in haar programma’s verwerkt.
In de tweede sessie, in het zwembad te Zaltbommel, wordt aan de hand van een zeer groot aantal praktijkvoorbeelden (Mensonides) uitleg gegeven over (on)mogelijkheden tijdens de zwemtrainingen en wat wel en wat niet leidt tot weerstandsvermindering. De “fundamentals” zoals ons erelid Prof. Dr. Ulrik Persyn pleegt te zeggen.
Een boeiend onderwerp, vakkundig uitgediept, waarbij theorie en praktijk elkaar middels zeer, zeer kundige inleid(st)ers breed en diep zullen ontmoeten.
Wij hopen dat jullie aan het einde van deze dag met een tevreden gevoel huiswaarts keren, vele nieuwe ideën hebben opgedaan, er achter zijn gekomen wat wel en wat niet trainbaar is en aan de slag gaan met het herschrijven van gedeelten van de trainingsprogramma’s.
Tot ziens op 28 maart 2009 !
Namens uw NVVZT
René Dekker, voorzitter.
Programma overzicht
Datum: Zaterdag 28 maart 2009
Locaties:
- Huis Brakel te Brakel, tel. 0418-672833.
- Zwembad Akwamarijn, Thorbeckestraat 55, 5301 NE, Zaltbommel, tel.0418-681280.
Doelgroep: Bestemd voor alle zwemsporttrain(st)ers.
Route: Brakel: zie www.huisbrakel.nl Zaltbommel: zie routeplanner.
Kosten: Inclusief koffie, thee, lunch, toezending PDF documenten. Leden NVVZT € 25,00 Nieuwe leden € 40,00 (Bij machtiging automatische afschrijving € 30,00) Overigen € 60,00.
Deze bijscholing levert u 2 kruisjes op, de deelnemerslijst wordt door ons naar de KNZB gezonden.
Programma:
- Binnenkomst, welkom, ontvangst met koffie, thee, koek.
- 10.15 Opening en inleiding door René Dekker, voorzitter.
- 11.15 Ir. Wieger Mensonides
“Weerstandsvermindering door stroomlijnen en daardoor topprestaties”
- 11.30 Vragen aan Wieger Mensonides
- 11.45 Koffie, thee
- 12.45 Prof. Dr. John Videler:
Bionica: “Wat kunnen wij leren van de natuur”
- 13.00 Vragen aan John Videler
- 14.00 Lunch
- 15.00 Drs. Karen Mathijs:
“Bouw jij ook weerstand op in jouw training ?”
- 15.15 Vragen aan Karen Mathijs
- 15.30 Koffie, thee
- Vertrek naar het zwembad Zaltbommel
- 17.00 Ir. Wieger Mensonides, praktijk.
“Weerstandsvermindering door stroomlijnen en daardoor topprestaties”
- 17.15 Vragen aan Wieger Mensonides
- Afsluiting: René Dekker en uitreiking certificaten van deelname.
De PDF-documenten worden per mail toegezonden.
Inlichtingen: Jan Heidelberg, 0593-542827 www.zwemtrainers.nl of www.nvvzt.nl )
Inschrijven: on-line: www.nvvzt.nl/inschrijfformulier per email: Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken per post J. Heidelberg, Steffensberg 12, 9431 CZ Westerbork per telefoon 0593 – 542827 Overschrijving voor 26 maart 2009 op ING Banknummer 3985897, ten name van NVVZT, Steffensberg 12, 9431 CZ Westerbork of betalen bij binnenkomst.
Indien uw betaling nog niet is ontvangen, dient u bij binnenkomst alsnog te betalen. Een eventuele dubbelbetaling wordt uiteraard door ons gerestitueerd.
Toelichting
Wij, zwemtrain(st)ers, trachten continu het uithoudingsvermogen en de snelheid van een zwemmer te verbeteren maar vergeten nog wel eens hoe belangrijk weerstandsvermindering in het water is. Vaak wordt dan (nog) meer en nog intensiever getraind of de zwemmer grijpt naar nieuwe zwemkleding om te trachten de weerstand te verminderen.
Bij de mens is het zwaartepunt een gegeven. De vorm van het menselijk lichaam is genetisch bepaald, maar bij sommigen (Michel Phelps, Pieter van den Hoogenband, Inge de Bruyn) is het lichaam beter geschikt voor het opwekken van snelheid in het water. Bij hen is er sprake van minder weerstand.
Voor wat betreft het trainen op weerstandsvermindering blijven echter zeer belangrijke onderdelen zoals de onderwaterfases bij de start, de keerpunten en de golfweerstand van de zwemmer over. Onderdelen die sinds jaar en dag zeer, zeer sterk bepalend zijn voor de volgorde bij het finishen.
Maar er zijn ook andere wegen.
Uitkomsten uit wetenschappelijk onderzoek bieden train(st)ers mogelijkheden het weerstandseffect te “minimaliseren”. Immers iedere tiende van een seconde betekent het verschil tussen winnen of verliezen. Het integreren van wetenschappelijk onderzoek en de toepasbaarheid daarvan in de zwemtrainingen is van uitermate groot belang want “weten is kunnen”.
Evenals de vorige keren hebben wij onze inleid(st)ers dan ook “bestookt” met vragen en verzocht hun bevindingen en adviezen op een begrijpelijke wijze aan de deelne(e)m(st)ers van deze bijscholing uit een te zetten.
Want wij, als NVVZT, achten het onze taak in de bijscholingen die onderwerpen naar voren te brengen die direct met het “trainerschap” hebben te maken en deze op een professionele wijze door zeer goed ingevoerde deskundigen te laten toelichten. Informeren en kennis overdragen
Wieger Mensonides
Voor de 2e keer is Wieger onze gast. In 1992 verzorgde hij, samen met René Dekker en in het water gesteund door diens broer Ron, een zeer geslaagde schoolslag bijscholing. Hij begeleidde Pieter van den Hoogenband een tiental jaren als techniekanalist en stromingsleerdeskundige. Ir. Wieger E. Mensonides studeerde Werktuigbouwkunde aan de Technische Universiteit Delft en behaalde een master in 1970. Hij won een bronzen medaille op de Olympische Spelen in 1960 (200 meter schoolslag) en was tot 2000 de enige Nederlandse zwemmer die ooit een olympische medaille won. Na zijn actieve sportcarrière bleef hij gefascineerd door (de geheimen van) het zwemmen. Hij maakte naam "als man van de ideale stroomlijnen, de man van de weerstanden", die zijn kennis en inzichten in dienst stelde van het Nederlandse topzwemmen”, zo schreef NRC Handelsblad in een aan hem gewijd artikel op 1 juli 2000.
Wieger Mensonides vindt dat zwemmers start- en keerpunten en hun techniek vaak verwaarlozen. Hij is van mening dat meer rendement valt te halen uit slaglengte en slagfrequentie. Wat is de ideale slaglengte, hoe werken stuwbanen en hoe kan het beter, dat soort vragen. Antwoorden bleven uit, want niemand kon hem helpen. Om die reden zocht hij zijn toevlucht tot de wetenschap. Als student werktuigbouwkunde was hij al in aanraking gekomen met mechanica en ,,een beetje bewegingsleer''. Die theoretische kennis liet hij los op het zwemmen. Na zijn pensionering ontwikkelde hij software die hij combineerde met zijn kennis van stromingsleer, zijn vaardigheden op het gebied van programmeren en met zijn ervaring als zwemmer en als coach.
Jarenlang maakte hij 'technisch adviseur' van het zwemteam van Jacco Verharen uitgebreide opnamen met de onderwatercamera. Met behulp van de beelden analyseerde hij de technieken van Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn, elke rotatie van het lichaam, tot op de honderdste van een seconde nauwkeurig. Die gegevens stopte hij in de computer, waar een zelf ontwikkeld programma de data omzette in handzame grafieken voor trainer Jacco Verhaeren. Die zodoende aan de weet kwam waar het (nog) aan schortte bij zijn pupillen. Jacco: “Wij werkten als eersten in Nederland met de technische analyses van Wieger”.
In Eindhoven gold Wieger niet zozeer als de man van de bronzen medaille, maar vooral als de man van de ideale stroomlijnen, de man van de weerstanden. Een tijdrovende maar essentiële klus, want een feilloze techniek is de sleutel tot succes, weet Jacco Verharen. Eén hapering, één misslag en de kansen in het water zijn verkeken. ,,Zwemmen is net autorijden: bepaalde handelingen moeten volledig zijn ingesleten in het onderbewustzijn. Zo niet dan zit je zo in de vangrail. Een zwemmer moet niet nadenken tijdens een wedstrijd. Dat kost te veel energie, energie die hij nodig heeft om zo snel mogelijk van punt A naar punt B te komen.''
Zijn werkzaamheden bleven ook in het buitenland niet onopgemerkt. Zo stond een afvaardiging van de Australische zwemploeg op de stoep in Noordwijk. Of Mensonides zo zijn programma wilde demonstreren en, na de uitleg............... of hij het wilde verkopen !
John Videler
Eveneens voor 2e keer hebben wij John Videler bereid gevonden voor ons een lezing te verzorgen. (Hij was reeds onze gast tijdens het 3 daagse NVVZT Congres te Maastricht, 1992). Professor dr. John J. Videler studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar zijn interesse in de biomechanica van bewegende dieren werd gewekt. Het promotieonderzoek aan de RUG (afgerond in 1975) ging over het zwemmen van vissen. John Videler was hoogleraar Mariene Biologie (RuG). Met de aanstelling tot bijzonder hoogleraar Evolutionaire Mechanica aan de Universiteit van Leiden in 2001 begon een periode met verhoogde belangstelling voor het vliegen van vogels. In 2004 werd hij door de Stichting Leonardo da Vinci benoemd tot bijzonder hoogleraar Mariene zoölogie bij de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen (RuG). Twee jaar geleden ging hij met pensioen, maar per 1 april 2008 – op zijn 67ste verjaardag ! – stelde de RUG hem opnieuw aan, als hoogleraar Bionica. (Bionica is de wetenschap die onderzoekt welke technieken uit de natuur mensen kunnen toepassen in de maatschappij. “Wat kan de mens leren van de natuur”.) Als onderzoeker is hij met name geïnteresseerd in de biofysica van zwemmen en vliegen, de evolutie van complexe systemen en in energiebalansen. Zijn onderzoeksgroep kwantificeerde in de jaren negentig voor het eerst stroming rond vissen en andere mariene diersoorten. De verzamelde kennis over dat onderwerp verscheen in 1993 in boekvorm bij Chapman & Hall in London met als titel “Fish Swimming” 1993 - ISBN 0-412-40860-0 in 2005 verscheen 'Avian Flight'. Van zijn hand stammen zeer vele publicaties, zo publiceerde hij onder meer in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Videlaar “Het lijkt wel alsof veel zwemmers zich niet willen verdiepen in principes uit de natuur. Dat begrijp ik niet, want je kunt meer tijd winnen met zwemmen op de juiste diepte, dan met de zwempakken waar altijd zoveel om te doen is. Daar is nu nog steeds veel winst mee te boeken, zeker tijdens het onder waterzwemmen”. Zo trainde het Russische zwemwonder Aleksandr Popov in de negentiger jaren al met adviezen uit het boek ’Fish Swimming’ van John Videler. Hij probeerde onder meer zijn slagritme af te stemmen op de bewegingen van vissen en afstanden af te leggen met minder slagen. “Australische zwemmers maken al gebruik van de inzichten van John Videler”. (Interview met de Australische zwemcoach Gennadi Touretski, Motivatie 2007, nr. 3, bladzijden 37 tot en met 43). Voor Videler kwam het dus niet als een verrassing dat het nieuwe pak van Speedo, de LZR Racer, helemaal glad is. Dat het daarnaast ook hydrofoob is (waterafstotend) en opgevuld mag worden met onderkleding, kan de zwemmers tijdwinst opleveren: “Deze eigenschappen helpen de stroomlijn beter en de grenslaag dunner te maken. Er blijft minder water aan het pak hangen en daardoor glijden de zwemmers beter door het water. Maar de atleten moeten zich niet blindstaren op het pak. Juist hun eigen lichaam is het sterkste wapen in de race om het goud.”
Karen Mathijs
Karen is van Belgie. Sinds begin 2005 is Karen, samen met haar collega Els Knippenberg (september 2006), verantwoordelijk voor de zwemtrainingen van Tiburón, de Maastrichtse Studenten Zwem Vereniging. De velen ongetwijfeld bekende en innovatieve Belgische trainer Dierk Coudenys bracht haar de (eerste) beginselen van het trainerschap bij. Zij is inmiddels master in de biomedische wetenschappen (Universiteit Hasselt) en master na master in de moleculaire medische biotechnologie (Universiteit Gent). Momenteel is zij full-time bezig met het afronden van haar PhD-project aan de universiteit Maastricht met de titel: Tanscriptome profiling to predict the carcinogenic properties of chemicals. Hierbij probeert zij een nieuw in vitro model te ontwikkelen om mogelijke kankerverwekkende stoffen te screenen. Ondanks haar project, heeft zij toch tijd en vindt zij veel voldoening in het geven van zwemtrainingen. De basis van haar trainerschap is plezier hebben in wat je doet en hoe je het doet waarbij zij in haar programma’s op een speelse wijze ingrediënten als basissnelheid, coördinatie oefeningen en stroomlijnen (weerstandsvermindering) verwerkt. Zij is zelf nog actief als schoolslag zwemster (masters). Bij haar eigen zwemvereniging Overpelt behaalde zij enkele diploma’s, waar zij ook regelmatig trainingen verzorgde, zij werkte als lifeguard en als vrijwilligster bij een reisorganisatie (kinder- en volwassen animatie). Ook is zij nog choreografe voor een danstheater. Druk, druk, druk dus, maar met veel succes ! Karen kwam onder onze aandacht door een zeer interessant informatief, door haar bewerkt artikel, over het fenomeen weerstand in het water. Vandaag presenteert zij haar trainingsaanpak op haar eigen wijze. Voor ons allen een leerzame ervaring eens in de keuken te kunnen kijken van een jonge wetenschapster die naast de wetenschap ook het wedstrijdzwemmen in haar hart heeft gesloten..